รู้จัก! Seabin ถังขยะอัจฉริยะลอยน้ำ กับภารกิจดักจับพลาสติกและกู้วิกฤตมลพิษทางทะเล

มหาสมุทรทั่วโลกกำลังเผชิญกับวิกฤตร้ายแรงจากมลพิษทางน้ำ และปริมาณขยะในทะเล ที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในทุกๆ ปี เศษพลาสติก ถุงพลาสติก ตลอดจนขวดน้ำที่ถูกทิ้งอย่างไม่ถูกต้อง มักถูกชะล้างลงสู่แม่น้ำลำคลองและไหลลงสู่ท้องทะเล กลายเป็น ขยะทะเล มหาศาลที่ยากต่อการจัดเก็บและทำลาย

การจัดการ ปัญหาขยะในทะเล ด้วยวิธีการเดิมๆ อย่างการใช้เรือเก็บขยะหรือแรงงานคน อาจไม่ทันท่วงทีต่อปริมาณขยะที่เพิ่มขึ้น ด้วยเหตุนี้ นวัตกรรมทางเทคโนโลยีอย่าง Seabin จึงถูกคิดค้นขึ้นมาเพื่อเป็นตัวช่วยสำคัญในการดักจับ ขยะพลาสติกในทะเล โดยเฉพาะบริเวณท่าเรือและพื้นที่น้ำสงบใกล้ชายฝั่ง ก่อนที่ขยะเหล่านี้จะลอยออกไปสร้างความเสียหายในมหาสมุทรเปิด บทความนี้จะพาคุณไปทำความรู้จักกับ Seabin อย่างลึกซึ้ง ทั้งหลักการทำงาน ประโยชน์ และบทบาทในการคืนชีวิตชีวาให้ท้องทะเล

ปัญหาขยะในทะเล และมลพิษทางน้ำส่งผลกระทบอย่างไร?

ก่อนที่จะไปรู้จักกับเทคโนโลยีแก้ไขปัญหา เราต้องเข้าใจความรุนแรงของ ปัญหาขยะในทะเล เสียก่อน ทุกวันนี้มีพลาสติกมากกว่า 8 ล้านตันถูกทิ้งลงสู่มหาสมุทรในแต่ละปี ส่งผลให้เกิด มลพิษทางน้ำ ในระดับวิกฤต และสร้างความเสียหายต่อระบบนิเวศทางทะเลอย่างประเมินค่าไม่ได้

ขยะพลาสติกในทะเล ส่งผลต่อสัตว์ทะเลและระบบนิเวศ

ขยะพลาสติกในทะเล ถือเป็นหนึ่งในภัยคุกคามสำคัญต่อสัตว์ทะเล สิ่งมีชีวิตจำนวนมาก เช่น เต่าทะเล นกทะเล และพะยูน มักเข้าใจผิดคิดว่าเศษพลาสติกเป็นอาหารและกลืนกินเข้าไป จนเกิดการอุดตันในระบบย่อยอาหารและเสียชีวิตในที่สุด นอกจากนี้ ขยะทะเล ชิ้นใหญ่อย่างเศษอวนหรือแหจับปลาก็กลายเป็นกับดักที่พันธนาการสัตว์ทะเลไม่ให้สามารถว่ายน้ำหรือหายใจได้สะดวก

ภัยเงียบจาก "ไมโครพลาสติก" ที่ย้อนกลับมาสู่ห่วงโซ่อาหารมนุษย์

เมื่อ ขยะในทะเล สัมผัสกับแสงแดด คลื่นลม และแรงกระแทกของน้ำเป็นเวลานาน พวกมันจะแตกตัวออกเป็นชิ้นส่วนขนาดเล็กที่เรียกว่า ไมโครพลาสติก (Microplastics) ซึ่งมีขนาดเล็กกว่า 5 มิลลิเมตร ไมโครพลาสติกเหล่านี้อาจปนเปื้อนอยู่ในน้ำทะเล ดูดซับสารมลพิษบางชนิด และถูกสัตว์น้ำขนาดเล็กกินเข้าไป จากนั้นส่งต่อผ่านห่วงโซ่อาหารขึ้นมาเรื่อยๆ จนถึงจานอาหารของมนุษย์ ทำให้ มลพิษทางน้ำ ไม่ใช่เรื่องไกลตัวอีกต่อไป

ภาพจาก : sabin foundation

Seabin คืออะไร?

Seabin คือ นวัตกรรมถังขยะอัจฉริยะลอยน้ำ ถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อทำหน้าที่เป็นผู้พิทักษ์ท้องทะเลตลอด 24 ชั่วโมง แนวคิดการสร้างสิ่งนี้ ถูกคิดค้นโดย Pete Ceglinski และ Andrew Turton สองนักโต้คลื่นชาวออสเตรเลียที่คลั่งไคล้ในท้องทะเล ทั้งคู่เห็นปริมาณขยะในทะเล ที่ลอยเกลื่อนตามชายหาดและท่าเรือจนเกิดคำถามว่า "หากเรามีถังขยะบนบกได้ ทำไมเราถึงจะมีถังขยะในน้ำไม่ได้?" แนวคิดนี้จึงกลายเป็นจุดเริ่มต้นของโครงการ Seabin Project ที่มุ่งมั่นจะสร้างเทคโนโลยีทำความสะอาดน้ำทะเลอย่างยั่งยืน

Seabin ทำงานอย่างไร?

• การสร้างกระแสน้ำ ปั๊มน้ำจะทำการสูบน้ำจากผิวน้ำรอบๆ ให้ไหลลงสู่ตัวถัง Seabin
• การดักจับขยะ เมื่อน้ำไหลเข้ามา ขยะลอยน้ำหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็น ขยะพลาสติกในทะเล เศษไม้ หรือใบไม้ จะถูกดักไว้ในถุงตาข่ายรองรับ (Catch Bag) ที่อยู่ภายในถัง
• การปล่อยน้ำกลับสู่แหล่งน้ำ น้ำที่ผ่านการกรองขยะจะถูกสูบกลับออกไปทางด้านล่างของถัง
• การนำขยะไปกำจัด เจ้าหน้าที่เพียงแค่ยกถุงตาข่ายขึ้นมาคัดแยกและนำขยะไปรีไซเคิลหรือกำจัดอย่างถูกต้อง

Seabin ดักจับอะไรบ้าง?

• ขยะพลาสติกขนาดใหญ่ เช่น ถุงพลาสติก, ขวดน้ำ, ฝาขวด, แก้วกาแฟ และบรรจุภัณฑ์อาหาร
• ไมโครพลาสติก สามารถดักจับชิ้นส่วนพลาสติกขนาดเล็กได้ โดยรุ่น V5 รองรับขนาดประมาณ 2 มิลลิเมตร ขณะที่ข้อมูลระบบรุ่นใหม่ระบุว่าสามารถดักจับได้ถึง 0.5 มิลลิเมตร
• คราบน้ำมันและสารเคมี คราบน้ำมันและจาระบี Seabin สามารถติดตั้งแผ่นซับน้ำมันเพิ่มเติม เพื่อช่วยดักจับคราบน้ำมันและจาระบีที่ลอยอยู่บนผิวน้ำได้
• ขยะอินทรีย์ เช่น เศษขยะธรรมชาติ ใบไม้ และซากพืชน้ำ

ข้อดีและข้อจำกัดของ Seabin ในการลดมลพิษทางน้ำ

ข้อดีในการรับมือกับ "ปัญหาขยะในทะเล"

• ทำงานได้ต่อเนื่อง สามารถเปิดใช้งานดักจับขยะได้ตลอด 24 ชั่วโมง 7 วันต่อสัปดาห์
• ติดตั้งง่ายและประหยัดพื้นที่ ไม่จำเป็นต้องใช้พื้นที่ขนาดใหญ่เหมือนเรือเก็บขยะ
• ลดภาระงานคน ลดความเสี่ยงและภาระของมนุษย์ในการตักขยะในพื้นที่ร่องน้ำแคบๆ
• สร้างความตระหนักรู้ การติดตั้ง Seabin ในพื้นที่สาธารณะช่วยกระตุ้นให้ผู้คนเห็นปริมาณขยะที่ถูกดักจับและตระหนักถึง มลพิษทางน้ำ

ข้อจำกัดที่ยังต้องพัฒนาต่อ

• จำกัดในพื้นที่น้ำนิ่ง Seabin เหมาะสำหรับติดตั้งในพื้นที่ที่คลื่นลมสงบ เช่น ท่าเรือ หรือคลอง ไม่สามารถทนต่อคลื่นยักษ์ในทะเลเปิดได้
• ต้องใช้พลังงานไฟฟ้า ต้องมีแหล่งจ่ายไฟสำหรับปั๊มน้ำ (แม้ปัจจุบันจะมีการพัฒนาให้ใช้พลังงานแสงอาทิตย์ร่วมด้วยแล้วก็ตาม)
• ต้องได้รับการดูแลคัดแยก: จำเป็นต้องมีคนมาคอยยกถุงขยะไปเททิ้งและทำความสะอาดตาข่ายเป็นประจำ

แม้ว่านวัตกรรมอย่าง Seabin จะมีประสิทธิภาพในการดักจับขยะเพียงใด แต่เราต้องยอมรับความจริงว่า Seabin เป็นเพียงเทคโนโลยีแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ (End-of-pipe solution) เท่านั้น ไม่ใช่คำตอบทั้งหมดของการแก้วิกฤตมลพิษทางทะเล

การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุต้องแก้ด้วยมือของพวกเรา

เพื่อยับยั้งวิกฤตสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน มนุษย์ทุกคนต้องร่วมมือกันปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและการสร้างความรับผิดชอบร่วมกัน

• ลดการใช้พลาสติกครั้งเดียวทิ้ง (Single-use Plastics) หันมาใช้ถุงผ้า ขวดน้ำพกพา และภาชนะที่ใช้ซ้ำได้
• ทิ้งขยะให้เป็นที่ ไม่ทิ้งขยะลงพื้น ถนน หรือแหล่งน้ำธรรมชาติ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของขยะทะเล
• สนับสนุนเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) สนับสนุนสินค้าที่ผลิตจากวัสดุรีไซเคิลและการใช้วัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

Seabin อาจช่วยช้อนขยะขึ้นมาจากน้ำได้วันละหลายกิโลกรัม แต่การ "ไม่สร้างขยะเพิ่ม" และ "ทิ้งขยะให้ถูกที่" จากน้ำมือของมนุษย์ คือเครื่องมือดักจับขยะที่ดีที่สุดที่จะช่วยคืนความสะอาดและชีวิตชีวาให้แก่ท้องทะเลอย่างแท้จริง

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q1: Seabin ปลอดภัยต่อสัตว์ทะเลและปลาหรือไม่?

A: Seabin ถูกออกแบบมาเพื่อดักจับขยะลอยน้ำในพื้นที่น้ำสงบ อย่างไรก็ตาม ยังมีโอกาสที่ปลาและสัตว์น้ำขนาดเล็กจะถูกดักจับเข้าไปพร้อมกับขยะ โดยมีงานวิจัยพบการติดค้างและการเสียชีวิตของสัตว์น้ำบางส่วน ดังนั้น จึงควรติดตั้งในพื้นที่ที่เหมาะสม และตรวจสอบถุงดักขยะเป็นประจำ เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ

Q2: Seabin ติดตั้งบริเวณไหนได้บ้าง?

A: Seabin เหมาะสำหรับติดตั้งในพื้นที่น้ำนิ่งหรือบริเวณชายฝั่งที่มีคลื่นลมสงบ เช่น ท่าเทียบเรือยอชต์ มารีน่า หรือคลองที่มีสภาพแวดล้อมเหมาะสม ไม่เหมาะกับการนำไปติดตั้งในบริเวณทะเลเปิด (Open Ocean) ที่มีคลื่นลมแรงหรือกระแสน้ำเชี่ยว

Q3: ขยะที่ Seabin ดักจับได้ นำไปทำอะไรต่อ?

A: ขยะที่ถูกกักเก็บในถุงตาข่ายจะถูกเจ้าหน้าที่ยกขึ้นมาคัดแยก โดยพลาสติกและวัสดุที่มีสภาพเหมาะสมต่อการรีไซเคิลจะถูกส่งเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิล (Recycling Process) ส่วนขยะที่ไม่สามารถรีไซเคิลได้จะถูกนำไปจัดการหรือกำจัดอย่างเหมาะสมตามประเภทของขยะ